Bugün 13 Ekim, Uluslararası Afet Risklerinin Azaltılması Günü. Afetlerin yol açtığı kayıpları azaltmak için dünya genelinde farkındalığın ve hazırlığın öne çıktığı gün.
13 Ekim neden önemli?
Uluslararası Afet Risklerinin Azaltılması Günü, Birleşmiş Milletler tarafından ilan edildi ve her yıl 13 Ekim'de anılıyor. Günün çağrısı basit: afet olduktan sonra müdahaleye odaklanmak yetmez; riski afet gelmeden azaltmak gerekir.
Deprem, sel, orman yangını ya da fırtına — hangisi olursa olsun, bir afetin bedelini yalnızca doğa olayının büyüklüğü belirlemez. O bedeli büyük ölçüde olay geldiğinde ne kadar hazırlıklı olduğumuz belirler.
Afetleri önleyemeyiz, etkisini azaltabiliriz
Afetleri her zaman önleyemeyiz ama etkisini azaltabiliriz. Bunun yolu, afet gelmeden önce hazırlıklı olmaktan geçiyor: sağlam binalar, bilinen toplanma alanları, hazır bir afet çantası, prova edilmiş tahliye planları.
Bu listede çoğu zaman en son akla gelen ama ilk saatlerde en çok aranan şey ise iletişim.
Hazırlığın en kritik parçası: iletişim
Büyük bir afetten sonraki ilk saatler hem kurtarma hem de koordinasyon için en değerli zamandır. Ne yazık ki haberleşme altyapısı da çoğu zaman tam bu saatlerde susar: baz istasyonları hasar görür, enerji kesilir, ayakta kalan şebeke ise aynı anda arayan milyonlarca kişinin yükü altında tıkanır. Bu durumun neden yaşandığını deprem sonrası acil haberleşme yazımızda ayrıntılı anlattık.
Altyapı sustuğunda ekiplerin birbirine, insanların yakınlarına ulaşabilmesi hayat kurtarır. Enkaz başındaki ekibin koordinasyon merkezine durum bildirebilmesi, dağılmış bir ekibin birbirinin yerini görebilmesi, bir ailenin yakınının iyi olduğunu öğrenebilmesi — hepsi aynı soruya bağlı: şebeke yokken de konuşabiliyor muyuz?
Altyapı sustuğunda BosNets nasıl çalışır?
BosNets, iletişimin altyapıya bağımlı olmaması için tasarlandı. Sistem üç parçadan oluşuyor:
- BosMag — sahadaki cihazTelefona manyetik olarak tutturulan küçük bir cihaz. Diğer BosMag'lerle radyo frekansı üzerinden doğrudan konuşur ve kendi örgü ağını kurar. Mesajlar cihazdan cihaza aktarılarak ekibin tamamına ulaşır.
- BosApp — telefondaki uygulamaYazılı mesajlaşma, çevrimdışı harita, konum paylaşımı ve acil durum çağrısı. İnternet varsa internetten, yoksa BosMag üzerinden; geçiş kendiliğinden olur.
- BosLog — merkezdeki yönetim ekranıKoordinasyon merkezinin sahayı tek ekranda görmesini sağlar: ekibin haritadaki yeri, görev atamaları ve operasyonun kaydı.
Ağın bir ucunda internet bulunduğunda, bu bağlantı köprü olarak tüm ağa açılır; böylece sahadaki ekip ile uzaktaki merkez aynı konuşmanın içinde kalır.
Hazırlık afet gününde değil, bugün yapılır
Afet anında yeni bir sistem kurmaya, yeni bir aracı öğrenmeye zaman yoktur. Tatbikatta kullanılmamış bir araç gerçek günde de kullanılmaz. Bu yüzden haberleşme hazırlığı da diğer hazırlıklar gibi bugünden yapılmalı: cihazlar dağıtılmalı, ekipler ve gruplar önceden kurulmalı, sistem tatbikatlarda denenmeli.
BosNets olarak, en zor anlarda bile iletişimin kopmaması için çalışıyoruz. Çünkü dayanıklı toplumlar, bugünden hazırlanır.
Sık sorulan sorular
Uluslararası Afet Risklerinin Azaltılması Günü ne zaman?
Her yıl 13 Ekim'de. Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen gün, afetlerin yol açtığı kayıpları azaltmak için risk farkındalığını ve önceden hazırlığı öne çıkarır.
Afet anında cep telefonu şebekesi neden çalışmayabilir?
Baz istasyonları elektriğe, fiber bağlantıya ve sağlam bir binaya ihtiyaç duyar. Afette bunlardan biri zarar görebilir, enerji kesilebilir ya da herkes aynı anda aramaya çalıştığı için şebeke aşırı yüklenebilir. Sonuç, en çok ihtiyaç duyulan saatlerde iletişimin kopmasıdır.
BosNets şebeke olmadan nasıl çalışır?
BosMag cihazları birbirleriyle radyo frekansı üzerinden doğrudan konuşur ve kendi örgü ağlarını kurar. Mesajlar ve konumlar cihazdan cihaza aktarılarak ekibin tamamına ulaşır; baz istasyonu, internet veya uydu gerekmez. İnternet bulunduğunda aynı ağ internet üzerinden de köprülenir.