---
title: "Operasyon Verisi Kaydı: Neyi, Nasıl Kaydetmeli — BosNets"
description: "Operasyon verisi kaydı nedir? Olay günlüğü, zaman damgası, görev ve konum kaydı, KVKK saklama kuralları ve olay sonrası değerlendirme için adım adım rehber."
url: https://www.bosnets.com/blog/operasyon-verisi-kaydi
lang: tr
alternate: https://www.bosnets.com/en/blog/operation-data-logging
author: "Emir Tanrıver"
datePublished: 2026-11-10
dateModified: 2026-11-10
source: html
---

# Operasyon Verisi Kaydı: Neyi, Ne Zaman ve Nasıl Kaydetmeli?

[Emir Tanrıver (LinkedIn, yeni sekmede açılır)](https://www.linkedin.com/in/emirtnrvr/) 10 Kasım 2026 9 dakikalık okuma

Operasyon verisi kaydı, bir saha operasyonu sırasında iletilen mesajların, verilen görevlerin, ekip konumlarının ve alınan kararların saatiyle birlikte tutulmasıdır. İyi tutulmuş bir kayıt, operasyon sürerken ortak resmi kurar, bittikten sonra da “ne oldu, neden oldu?” sorusunu yanıtlar. Bu rehberde neyin kaydedileceğini, iyi bir kayıt satırının nasıl görüneceğini, kişisel verilerin korunması açısından nelere dikkat edileceğini ve kaydın olay sonrası değerlendirmede nasıl kullanılacağını anlatıyoruz.

## Kısaca

- Operasyon kaydı beş tür veriden oluşur: mesaj, görev, konum, kaynak ve karar.
- Her kayıt satırında en az üç bilgi olmalı: saat, kim, ne oldu.
- Türkiye’de afet müdahalesinde ve iş sağlığı ve güvenliğinde kayıt tutmak mevzuatın da istediği bir iştir.
- Konum ve mesaj kaydı kişisel veridir; ne kadar saklanacağı ve kimin erişeceği önceden yazılmalıdır.
- Kaydın asıl değeri olay sonrası değerlendirmede ortaya çıkar.

## İçindekiler

1. Operasyon verisi kaydı nedir?
1. Neden kayıt tutulur?
1. İyi bir olay günlüğü neye benzer?
1. Kaydı güvenilir kılan beş özellik
1. Kişisel veriler: saklama, erişim, imha
1. Şebeke yokken kayıt
1. Kayıttan ders çıkarma
1. Operasyon kaydı adım adım
1. Bizim yaklaşımımız
1. BosNets bu işin neresinde durur?
1. Sıkça sorulan sorular
1. Kaynaklar

## Operasyon verisi kaydı nedir?

Bir arama-kurtarma çalışmasında, bir enerji hattı arızasında ya da bir şantiye tatbikatında aynı sorular sorulur: Kim nerede, hangi görev hangi aşamada, hangi bilgi kime ne zaman ulaştı? Operasyon verisi kaydı bu soruların yanıtını, olay sürerken ve olaydan sonra bakılabilecek biçimde saklar.

Kayıt yalnız mesaj arşivi değildir. Pratikte beş tür veri birlikte tutulur:

**Operasyon kaydındaki veri türleri**

| Veri türü | Ne kaydedilir? | Hangi soruyu yanıtlar? |
|---|---|---|
| Mesaj | Gönderen, alıcı, saat, içerik | Bilgi kime, ne zaman ulaştı? |
| Görev | Görevi veren, alan, durum değişiklikleri | İş kimdeydi, ne zaman bitti? |
| Konum | Ekip ya da kişi konumu, saat | Kim neredeydi? |
| Kaynak | Araç, ekipman, malzeme kullanımı | Ne harcandı, ne eksik kaldı? |
| Karar | Kararı veren, gerekçe, saat | Neden bu yol seçildi? |

İlk dördü büyük ölçüde haberleşme sisteminden kendiliğinden çıkabilir. Beşincisi, yani kararın gerekçesi, çoğu zaman bir insanın yazmasını gerektirir. Kayıt planı yapılırken bu ayrımı baştan görmek, “sistem kaydediyor nasılsa” yanılgısını önler.

## Neden kayıt tutulur?

Kaydın üç işi vardır. Birincisi anlık koordinasyondur: Koordinasyon merkezi, sahaya tekrar tekrar sormadan resmi görebilir. İkincisi değerlendirmedir: Operasyon bittiğinde neyin işlediğini, neyin aksadığını kayıtlara bakarak konuşursunuz. Üçüncüsü hesap verebilirliktir: Bir karar ya da kaza sonradan sorgulandığında yanıt hafızadan değil, belgeden verilir.

Türkiye’de bu iş isteğe bırakılmış da değildir. [Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği](https://mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/3.5.20135703.pdf), afet ve acil durum hâllerinde düzenli ve sürekli raporlama yapılmasını esas alır. Aynı yönetmeliğe göre saha tespit ekiplerinin ilk durum tespitleri ihbar takip masasına bildirilir ve toplanan bilgiler haritalar ile kullanımdaki veri tabanı üzerine işlenir. Yönetmelik, müdahale çalışmalarında kullanılan tüm kaynaklar için mümkün olduğu ölçüde kayıt tutulmasını da esas alır. Müdahale sonrasında ise hizmet grupları, yaşanan sıkıntıları, çözümlerini ve tecrübe analizini içeren raporlar hazırlar.

Kurumsal sahalarda benzer bir yükümlülük iş sağlığı ve güvenliğinden gelir. [6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6331.pdf)’nun 14. maddesine göre işveren bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak raporlarını düzenler. Madde, yaralanma ya da ölüme yol açmayan ama çalışanı, işyerini ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayların da incelenip raporlanmasını ister. Bu olayların doğru incelenmesi, o anda kimin nerede olduğunu ve hangi uyarının ne zaman verildiğini bilmeye bağlıdır. Konuyu saha açısından [şantiye ekip iletişimi](/blog/santiye-ekip-iletisimi) yazımızda da ele aldık.

## İyi bir olay günlüğü neye benzer?

Olay günlüğü için iyi bir örnek, ABD’deki olay komuta sisteminde kullanılan Faaliyet Günlüğü (ICS 214) formudur. ABD İtfaiye İdaresi’nin yayımladığı [doldurulmuş örnek formda](https://www.usfa.fema.gov/downloads/pdf/covid19/ics_form_214_example_covid19.pdf) bir sağlık ekibi liderinin 24 saatlik vardiyası satır satır görülür. Formun yapısı, kendi günlüğünüzü tasarlarken iyi bir başlangıç noktasıdır:

**ICS 214 Faaliyet Günlüğü formundaki alanlar**

| Formdaki alan | İşlevi |
|---|---|
| Olay adı | Kaydın hangi olaya ait olduğunu belirler. |
| Operasyon dönemi | Başlangıç ve bitiş tarihi ile saati; vardiyayı çerçeveler. |
| Ad, görev, bağlı birim | Günlüğü tutan kişiyi ve rolünü tanımlar. |
| Atanan kaynaklar | Ekipteki kişileri, görevlerini ve birimlerini listeler. |
| Tarih/saat ve önemli faaliyetler | Her olay için saat ve kısa açıklama. |
| Hazırlayan | Ad, unvan, imza ve hazırlanma saati. |

Örnek formdaki satırlar kısa ve somuttur: saat, gidilen adres, kullanılan malzeme, ekibin yeniden hizmete girdiği an. Saatler 24 saat biçiminde yazılmıştır, sayfalar numaralanmıştır. İyi bir günlük satırı yorum içermez, olanı söyler.

## Kaydı güvenilir kılan beş özellik

Kayıt ancak güvenilirse işe yarar. Aşağıdaki beş özellik, kaydı tartışmanın konusu olmaktan çıkarıp tartışmanın dayanağı yapar:

- **Zaman damgası:** Her satırın saati olmalı ve tüm kaynaklar aynı saate göre yazmalı. Farklı cihazların farklı saatleri, olayların sırasını bozar.
- **Kimlik:** Mesajı kimin gönderdiği, görevi kimin verdiği belli olmalı. “Merkez” yerine rol ve kişi adı yazın.
- **Bütünlük:** Kayıtlar sonradan sessizce değiştirilememeli. Düzeltme gerekiyorsa yeni bir satır olarak, saatiyle eklenmeli.
- **Süreklilik:** Şebeke kesildiğinde kayıt da kesiliyorsa, en kritik dakikalar boşlukta kalır.
- **Erişilebilirlik:** Kayıt operasyon sırasında da okunabilmeli; yalnız sonradan açılan bir arşiv, koordinasyona katkı vermez.

## Kişisel veriler: saklama, erişim, imha

Konum ve mesaj kaydı, adı belli çalışanlara ait olduğu için kişisel veridir. [6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf) (KVKK) kişisel veriyi, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlar. Kanunun 4. maddesi, kişisel verilerin belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenmesini; işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmasını; ilgili mevzuatta öngörülen veya amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilmesini ister.

Kanunun 7. maddesine göre işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalktığında kişisel veriler silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir. 12. madde de veri sorumlusunu, hukuka aykırı işlemeyi ve erişimi önlemek ve verilerin muhafazasını sağlamak için gerekli teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlü tutar.

Ayrıntılar [Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik](https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/5441/KISISEL-VERILERIN-SILINMESI-YOK-EDILMESI-VEYA-ANONIM-HALE-GETIRILMESI-HAKKINDA-YONETMELIK)’te düzenlenir. Yönetmeliğe göre periyodik imhanın aralığını veri sorumlusu saklama ve imha politikasında belirler ve bu süre her hâlde altı ayı geçemez. Silme, yok etme ve anonim hâle getirmeyle ilgili bütün işlemler de kayıt altına alınır; bu kayıtlar, diğer hukuki yükümlülükler hariç, en az üç yıl saklanır.

Pratikte bu, operasyon kaydının amacını, saklama süresini ve erişim yetkilerini kayıt başlamadan yazmak demektir. Seçim aşamasında hangi soruların sorulacağını [mobil saha haberleşme uygulaması rehberimizde](/blog/mobil-saha-haberlesme-uygulamasi) ele aldık. Bu bölüm genel bilgi niteliğindedir; kurumunuza özgü süreler için hukuk biriminize danışın.

## Şebeke yokken kayıt

Kayıt planlarının çoğu bir varsayıma dayanır: Mesajlar bir sunucudan geçer, sunucu da kaydeder. Şebeke kesildiğinde ekipler telsize, yüz yüze görüşmeye ya da kâğıda döner ve kayıt da dağılır. Olaydan sonra kayıt sorumlusu, farklı kişilerin defterlerinden ve hafızasından bir zaman çizelgesi kurmaya çalışır.

Bu boşluğu kapatmanın iki yolu vardır. Birincisi elle tutulan günlüğü plana yazmaktır: Kimin tutacağı, hangi formu kullanacağı ve kaydın operasyon sonunda nereye teslim edileceği belli olmalıdır. İkincisi, şebeke yokken de çalışan ve mesajı kaydeden bir veri kanalı kullanmaktır. İki yol birbirini dışlamaz; kararların gerekçesi gibi bazı bilgiler zaten elle yazılır.

Telsizin burada ayrı bir yeri vardır. Telsiz sesi anlık taşır ve sahada yerini korur. Yazılı mesaj, konum ve görev durumu taşıyan bir kanal ise telsizi tamamlar ve kayda doğrudan dökülebilecek veri üretir. Seçenekleri [altyapısız haberleşme](/blog/altyapisiz-haberlesme-nedir) yazımızda karşılaştırdık.

## Kayıttan ders çıkarma

Kaydın en çok işe yaradığı an, operasyonun bittiği andır. Dünya Sağlık Örgütü’nün 2019 tarihli [olay sonrası değerlendirme (after action review) rehberi](https://www.who.int/publications/i/item/WHO-WHE-CPI-2019.4), bu yöntemi bir olaya verilen müdahalede alınan aksiyonları gözden geçirmenin yanında, sürekli öğrenme ve iyileştirme için rutin bir yönetim aracı olarak da tanımlar. Rehber dört biçim sayar: kısa bilgilendirme toplantısı (debrief), çalışma grubu, kilit kişi görüşmesi ve bunları birleştiren karma yöntem.

Hangi biçimi seçerseniz seçin, toplantı kayıtlara dayanmalıdır. Kayıt olmadan değerlendirme, en yüksek sesle konuşanın hatırladığı sürüme döner. Kayıt varsa sorular somutlaşır: İlk ihbar ile ilk görev arasında kaç dakika geçti? Hangi ekip hangi saatte ulaşılamaz oldu? Hangi talimat iki kez verildi? Benzer bir çerçeveyi [kriz yönetiminde iletişim](/blog/kriz-yonetiminde-iletisim) yazımızda, kriz sonrası aşama için de anlattık.

## Operasyon kaydı adım adım

1. **Amacı yazın**Kaydı neden tuttuğunuzu tek paragrafta belirleyin: koordinasyon, değerlendirme, mevzuat ya da hepsi.
1. **Veri türlerini seçin**Mesaj, görev, konum, kaynak ve karar türlerinden hangilerini, hangi ayrıntıda tutacağınızı kararlaştırın.
1. **Kayıt sorumlusunu atayın**Elle tutulacak günlük için bir kişi ve bir yedek belirleyin; formu önceden hazırlayın.
1. **Saat ve kimlik kuralını koyun**Tüm kayıtların aynı saate göre ve rol adıyla yazılmasını sağlayın.
1. **Saklama ve erişimi belirleyin**Saklama süresini, imha takvimini ve kimin hangi kayda erişeceğini yazın.
1. **Şebekesiz senaryoyu deneyin**Tatbikatta telefonları kapatın ve kaydın kesintisiz sürüp sürmediğine bakın.
1. **Değerlendirmeyi takvime koyun**Her operasyon ve tatbikattan sonra kayıtlara bakarak bir değerlendirme yapın, çıkan dersleri plana işleyin.

## Bizim yaklaşımımız

BosNets’i tasarlarken kaydı haberleşmenin yan ürünü olarak değil, parçası olarak düşündük. Ağ üzerinden geçen her mesajın ve görevin zaman damgasıyla saklanmasını, ayrıca bir kayıt adımı gerektirmemesini istedik.

Kaydın şebeke kesildiği anda bitmemesi de bizim için temel bir tercihti. Bu yüzden sistem şebeke varken internetten, yokken cihazların kurduğu örgü ağdan çalışıyor ve iki durumda da aynı kaydı bırakıyor.

Kayıtların nerede duracağına kurumun karar vermesini önemsedik. Kuruma özel kapalı ağda kayıtlar kurumun kendi sunucusunda tutuluyor; saklama süresini ve erişim yetkilerini kurum belirliyor.

— Emir Tanrıver, BosNets kurucu ortağı

## BosNets bu işin neresinde durur?

BosNets, kayıt planındaki mesaj, görev ve konum verisini otomatik toplayan haberleşme katmanıdır. Tarayıcıdan açılan yönetici arayüzü [BosLog](/boslog), koordinasyon merkezinin ekranı olarak çalışır: kim nerede, hangi görev hangi aşamada, hangi mesaj ne zaman iletildi. Tüm iletişim zaman damgasıyla arşivlenir; operasyon sonrası hangi bilginin ne zaman iletildiği kayıtlardan doğrulanabilir. Saha çalışanlarına görev tanımlanır, görevin durumu izlenir ve vardiya ya da operasyon sonunda iletişim ve görev kaydı raporlanabilir.

Sahada ekip BosApp ile yazılı mesaj, konum ve görev paylaşır. Şebeke yokken telefonlar BosMag cihazları üzerinden örgü ağa bağlanır; BosLog da ağa bağlı olduğu sürece, internet olmasa bile çalışır. Mesaj içerikleri AES-256 ile şifrelenir. Sınırı da açık: BosNets sesli görüşme taşımaz ve kararların gerekçesini sizin yerinize yazmaz. Bu, kayıt sorumlusunun işi olarak kalır.

## Sıkça sorulan sorular

### Operasyon kaydı ile olay raporu aynı şey mi?

Hayır. Operasyon kaydı olay sürerken tutulan ham, saatli kayıttır. Olay raporu ise operasyon bittikten sonra bu kayıtlara dayanarak yazılan değerlendirmedir. İyi bir rapor, iyi bir kayıt olmadan yazılamaz.

### Çalışanların konum kaydını tutmak KVKK’ya aykırı mı?

Konum kişisel veridir, bu yüzden KVKK’daki ilkelere uyulması gerekir: belirli ve meşru bir amaç, amaçla sınırlı ve ölçülü işleme, gerekli süre kadar saklama ve uygun güvenlik tedbirleri. Kurumunuza özgü değerlendirme için hukuk biriminize danışın.

### Kayıtlar ne kadar süre saklanmalı?

Tek bir süre yoktur. KVKK, ilgili mevzuatta öngörülen veya amaç için gerekli olan süreyi esas alır. Süreyi saklama ve imha politikanızda yazın; periyodik imha aralığı yönetmeliğe göre altı ayı geçemez.

### BosNets telsizin yerini alır mı?

Almaz, tamamlar. Telsiz sesi anlık taşır; BosNets yazılı mesaj, konum ve görev bilgisi taşır ve bunları kayıt altına alır.

## Kaynaklar

- [Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği (Resmî Gazete, 18 Aralık 2013, sayı 28855)](https://mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/3.5.20135703.pdf)
- [6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6331.pdf)
- [6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Resmî Gazete, 7 Nisan 2016, sayı 29677)](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf)
- [Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 28 Ekim 2017, sayı 30224)](https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/5441/KISISEL-VERILERIN-SILINMESI-YOK-EDILMESI-VEYA-ANONIM-HALE-GETIRILMESI-HAKKINDA-YONETMELIK)
- [FEMA / ABD İtfaiye İdaresi: Activity Log (ICS 214), doldurulmuş örnek](https://www.usfa.fema.gov/downloads/pdf/covid19/ics_form_214_example_covid19.pdf)
- [Dünya Sağlık Örgütü: Guidance for after action review (AAR), 2019](https://www.who.int/publications/i/item/WHO-WHE-CPI-2019.4)

- Operasyon Kaydı
- Olay Günlüğü
- KVKK
- Saha Operasyonu

## İlgili sayfalar

- [BosLog yönetici arayüzü](/boslog)
- [Saha operasyonları için haberleşme](/operasyonel-haberlesme)
- [Kriz Yönetiminde İletişim: Plan, Roller, Kanallar](/blog/kriz-yonetiminde-iletisim)
- [Mobil Saha Haberleşme Uygulaması Nasıl Seçilir?](/blog/mobil-saha-haberlesme-uygulamasi)

## Operasyon kaydınızı birlikte planlayalım

Sahanızda hangi verinin nasıl kaydedileceğini konuşalım ve birlikte bir demo planlayalım.

[İletişime Geçin](/iletisim)
[Tüm yazılar](/blog/)